أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

278

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

قبايل از بنو تيم بن مرّه به عهدهء ابوبكر بن ابى قحافه محوّل بود . صاحب القبّه به معنى ناصب خيمه است . اين خدمت يك مأموريت غير معتنا بوده به عهدهء هر كس محوّل مىشد خيام اكابر قريش بر آن شخص ركز مىنمود . وقتى كه قبايل قريش را وقعهء مؤلمى روى مىداد و يا به طرفى سوق لشكر لازم مىشد و يا مذاكرهء يك امرى منظور مىگرديد ، شخصى كه منصب صاحب القبّه را حائز بود چادرى را كه مخصوص مشورت قبايل بود ركز نموده و صناديد قريش در آن چادر مشاوره مىنمودند . زمانى كه منصب صاحب القبّه در خانوادهء بنو مخزوم بن يقظة بن مرّه بوده و اين مأموريّت را خالد بن وليد بن مغيرة بن عبد اللّه بن عمرو بن مخزوم در عهده داشت حضرت مفخر موجودات به وجود خود عوالم كون و مكان را منوّر ساخت . ازلام جمع زلم است كه تيرهاى قمار را مىگويند . در وقت جاهليّه عرب با تيرهاى ازلام استقسام مال نموده و استفئال حال مىكردند . امر استعمال و حف ازلام عبارت از يك مأموريّت بزرگ بوده به عهدهء هركس محوّل نمىشد و هركس كه مىخواست به كارى شروع كند و در حق خود خير و يا شرّ او را بداند به مأمور ازلام مراجعه نموده و تفأّل مىكرد و هر قسم كه مأمور مذكور رأى مىداد حركت مىكرد . وضع تفأل به واسطهء ازلام به يكى از تيرها كلمهء امر و به ديگرى نهى نوشته شده و به ظرفى گذاشته مىشد ، پس از آن شخص متفأّل دست خود را به آن ظرف داخل مىكرد و على العميا يكى از تيرها را برمىداشت . در آن تير هريك از كلمتين مذكورتين نوشته شده بود به حكم او عمل مىنمود . اين مأموريّت را مخصوصا بنو جمح بن عمرو بن كعب اداره مىنمود و